1
ستاد ویژه توسعه فناوری نانو Iran Nanotechnology Initiative Council بستن
  • ستاد ویژه توسعه فناوری نانو

  • مدیریت بانک اطلاعات شاخص های فناوری نانو

  • سایت جشنواره فناوری نانو

  • سیستم جامع آموزش فناوری نانو

  • شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو

  • موسسه خدمات فناوری تا بازار

  • کمینه استاندارد سازی فناوری نانو

  • پایگاه اشتغال فناوری نانو

  • کمیته نانو فناوری وزارت بهداشت

  • جشنواره برترین ها

  • مجمع بین المللی اقتصاد نانو

  • اکو نانو

  • پایگاه اطلاع رسانی محصولات فناوری نانو ایران

  • شبکه ایمنی نانو

  • همایش ایمنی در نانو

  • گالری چند رسانه ای نانو

  • تجهیزات فناوری نانو

  • صنعت و بازار

  • باشگاه نانو

نانوداروی هوشمندی که تنها سلول‌های سرطانی را هدف قرار می‌دهد.

موضوع : علم و پژوهش کلمات کلیدی : دارورسانی - رهایش هدفمند تاریخ خبر : 1396/07/30 تعداد بازدید : 649

پژوهشگران دانشگاه اصفهان در تحقیقات آزمایشگاهی خود نانودارویی ساخته‌اند که هدف آن درمان هدفمند سلول‌های سرطانی است. افزایش کارایی نانو دارو نسبت به داروهای متداول شیمی درمانی، سمیت بیشتر بر سلول‌های سرطانی، کاهش میزان استفاده اثرات جانبی دارو از ویژگی‌های مهم نانو داروی ساخته شده است.

شیوع روزافزون سرطان و عوارض جانبی ناشی از داروهای شیمی درمانی پژوهشگران را بر آن داشته تا با دستیابی به راهکارهای مؤثرتر، در کاهش عوارض این داروها قدم بردارند. به همین دلیل است که امروزه استفاده از سامانه‌های دارویی هدفمند، اهمیت ویژه‌ای در دارورسانی مؤثرتر و کم عارضه‌تر بیماران یافته است. نانوزیست فناوری نقش مهمی در طراحی این سامانه‌ها در مقیاس‌ کوچک و با کارایی بالا داشته است.
در این طرح نیز محققان نانوسامانه‌ی دارویی هدفمندی بر پایه‌ی نانوذرات آهن اصلاح شده با درختسان (دندریمر) را سنتز کرده‌اند. این نانوسامانه برای بارگذاری داروی ضد سرطان متوتروکسات که در درمان سرطان پستان کاربرد دارد، استفاده شده است.
پروفسور مجید مقدم- عضو هیأت علمی دانشگاه اصفهان- علت استفاده از دندریمرها و نانوذرات مغناطیسی در این نانودارو را چنین بیان کرد: «دندریمرها، بدلیل ساختار پرشاخه و سه بعدی می‌توانند میزبان مناسبی برای بارگذاری مناسب و انتقال داروها باشند. همچنین با همراه کردن خاصیت نانوذرات مغناطیسی در این سامانه‌های دارویی، امکان انتقال و رهاسازی هدفمند دارو در بافت سرطانی فراهم می‌شود. از این رو عوارض شیمی درمانی کاهش و اثر دارو بر بافت سرطانی فزایش می‌یابد.»
وی در ادامه به ویژگی‌های مثبت این نانودارو اشاره کرد و افزود: «بر اساس مطالعات آزمایشگاهی، این نانو دارو، مانند یک داروی هوشمند عمل می‌کند و با کاهش pH در بافت سرطانی، داروی مورد نظر را در داخل سلول‌های سرطانی رها می‌کند (این نانودارو حساس به pH محیط است). همچنین این نانودارو دارای اثر مغناطیسی بالایی است؛ لذا با تمرکز دارو بر بافت سرطانی و گرم شدن موضع سرطانی، بهبودی بیشتر بافت را به همراه دارد. ظرفیت بارگیری بالای دارو و زیست سازگاری در خون، از دیگر مزیت‌های نانوداروی هدفمند طراحی شده به شمار می‌رود.»
مقدم در خصوص زمینه‌های کاربردی این نانودارو عنوان کرد: «با توجه به عملکرد نانوداروی تهیه شده می‌توان از آن برای درمان سلول‌های سرطانی، به ویژه سرطان پستان استفاده کرد. همچنین این نوع ساختارها به دلیل ویژگی‌های منحصربه فرد، امکان اتصال چند دارو و یا رشته‌های DNA را نیز دارند و می‌توانند برای درمان‌های ژنتیکی هم استفاده شوند.»
مقدم در پایان به بیان برخی آزمون‌های صورت گرفته در طی تحقیق و نتایج آن‌ها پرداخت و گفت: «در این طرح میزان و نحوه ورود به سلول این نانوسامانه‌ی دارویی به سلول‌های سرطان پستان انسانی MCF7 به وسیله‌ی آزمون‌های فلوسایتومتری و میکروسکوپ کانفوکال در زمان‌ها و غلظت‌های متفاوت بررسی شده است. نتایج نشان دهنده‌ی ورود بالای دارو به داخل سلول در غلظت‌ها و زمان‌های پایین بود. از طرفی بررسی سمیت این سامانه‌ی پر شاخه توسط آزمون سمیت سلولی MTT، نشان داده که این نانوسامانه در کشتن سلو‌ل‌های سرطانی MCF7، Hela و Caov-4 نسبت به سلول‌های نرمال HBL-100 اثر بیشتری دارد. همچنین با قرار گرفتن در میدان مغناطیسی، اثر سمیت نانودارو بر روی سلول‌های سرطانی به میزان 10 تا 20 درصد افزایش پیدا می‌کند. این اتفاق امکان درمان بافت‌های سرطانی در غلظت‌های پایین دارو را فراهم کرده است به طوی که میزان سمیت دارو بر روی برخی رده‌های سلولی در غلظت 5 میکروگرم بر میلی لیتر (کمترین غلظت) با غظت 200 میکروگرم بر میلی لیتر (بیشترین غلظت) عملکرد مشابهی دارند.»
این تحقیقات حاصل تلاش‌های پروفسور مجید مقدم- عضو هیأت علمی دانشگاه اصفهان- و دکتر امیر لندرانی- پژوهشگر پسا‌دکترای دانشگاه اصفهان- و همکارانشان بوده است. نتایج این کار در مجله‌ی Langmuir با ضریب تأثیر 3/83 (جلد 33، سال 2017، صفحات 8503 تا 8515) منتشر شده است.