شرکت دانشبنیان نانو فناوران خاور با توسعه فیلترهای نانویی غبارگیر صنعتی، تلاش دارد تا به کنترل انتشار ذرات ریز آلاینده کارخانهها کمک کند؛ مسیری که میتواند سهم برخی صنایع در آلودگی هوای کلانشهرها را کاهش دهد.
نانوفیلترها بخشی از آلودگی های صنعتی را حذف می کنند
امیرحسین تقوی، مؤسس و مدیرعامل شرکت دانشبنیان نانو فناوران خاور، با اشاره به این واقعیت میگوید کارخانههای صنعتی یکی از عوامل اثرگذار بر شاخص آلودگی هوا هستند و استفاده از سامانههای کارآمد فیلتراسیون برای آنها یک الزام زیستمحیطی به شمار میرود. به گفته او، فیلترهای صنعتی متداول توانایی جذب کامل ذرات ریز آلاینده را ندارند و همین ضعف ساختاری باعث میشود بخشی از آلایندگی از مسیر دودکشها وارد هوای محیط شود.
در پاسخ به این چالش، تیم تحقیق و توسعه نانو فناوران خاور با بهرهگیری از فناوری نانو و نانوالیاف، فیلترهایی را طراحی و تولید کرده که راندمان جذب ذرات را افزایش میدهد. تقوی توضیح میدهد که این فیلترها بهگونهای طراحی شدهاند که ذرات بسیار ریز را نیز جذب کرده و میزان آلایندگی خروجی را تا حد استانداردهای زیستمحیطی کاهش دهند. به گفته او، در صورت استفاده صحیح از این فیلترها در خطوط تولید، سهم صنایع در آلودگی هوا تا حدی کاهش خواهد یافت.
این شرکت که بیش از دو دهه سابقه فعالیت در حوزه تولید انواع فیلترهای صنعتی دارد، از سال ۱۳۹۰ توسعه فیلترهای نانویی را بهصورت جدی در دستور کار قرار داده است. حاصل این مسیر، تولید فیلترهای غبارگیر صنعتی بوده؛ محصولاتی که هماکنون در صنایعی مانند فولاد، سیمان، گچ، آلومینیوم، سرب و روی، ریختهگریها، کاشی و سرامیک، سنگ، رنگ و رزین، صنایع غذایی و تولیدکنندگان لوازم خانگی مورد استفاده قرار میگیرند.
تقوی با اشاره به مزیتهای فنی این فیلترها میگوید: «فیلترهای نانویی ما مبتنی بر فیلتراسیون سطحی هستند؛ به این معنا که ذرات روی سطح فیلتر متوقف میشوند و به عمق آن نفوذ نمیکنند. این ویژگی، علاوه بر افزایش راندمان جذب، باعث افزایش طول عمر فیلتر و کاهش افت فشار در سیستم میشود.» به گفته او، افزایش طول عمر فیلترها نهتنها به کاهش هزینههای عملیاتی کارخانهها کمک میکند، بلکه از منظر زیستمحیطی نیز منجر به کاهش پسماندهای صنعتی میشود.
مدیرعامل نانو فناوران خاور همچنین به چالشهای اقتصادی این مسیر اشاره میکند. او میگوید محصولات نانویی معمولاً حدود ۲۰ درصد گرانتر از فیلترهای معمولی هستند و همین موضوع باعث میشود برخی صنایع در مناقصهها به سراغ گزینههای ارزانتر بروند. با این حال، تجربه نشان داده است که افزایش طول عمر و راندمان فیلترهای نانویی، در بلندمدت هزینههای کلی صنایع را کاهش میدهد و از نظر اقتصادی مقرونبهصرفهتر است. به گفته تقوی، خوشبختانه در سالهای اخیر بسیاری از شرکتهای صنعتی در مناقصهها، استفاده از فناوری نانو را بهعنوان یک شرط کیفی مطرح میکنند.
این شرکت علاوه بر فیلترهای صنعتی، در حوزه تولید ماسکهای نانویی ویژه محیطهای صنعتی نیز فعال است. ماسکهایی که با بهرهگیری از لایههای نانوالیاف، بدون افزایش تعداد لایهها، قدرت جذب بالایی دارند و در عین حال تنفس را برای کارگران آسانتر میکنند. تجربه تولید این ماسکها بهویژه در دوران همهگیری کرونا، نقش مهمی در پاسخ به نیاز داخلی کشور ایفا کرد، هرچند محدودیتهای صادراتی و تحریمها مانع از حضور گستردهتر این محصولات در بازارهای خارجی شد.