در راستای استانداردسازی نانومواد و با هدف پوشش کامل زنجیره ارزش از ماده تا محصول نهایی، دو استاندارد از مجموعه استانداردهای ملی فناوری نانو در دست انجام، تدوین و تصویب شده است. این استانداردها با تمرکز بر مشخصههای کلیدی و ایجاد زبان مشترک میان ذینفعان، به منظور ارتقای کیفیت، قابلیت اطمینان و تسهیل تجاریسازی محصولات نانو تدوین شده اند.
تصویب دو استاندارد ملی جدید در حوزه های مواد پایهگرافنی و الکترودهای نانوپدید
یکی از این استانداردها در مورد یک ویژگینامه تفصیلی برای الکترودهای نانوساخت مورد استفاده در خازنهای الکتروشیمیایی می باشد و چارچوبی یکسان برای گزارش و ارزیابی مشخصههای مؤثر بر عملکرد این الکترودها ارائه میدهد. استاندارد دیگر به مواد پایهگرافنی میپردازد و روشی استاندارد برای شناسایی و مقایسه کیفیت این مواد از طریق بررسی ترکیب کلی آنها ارائه میکند.
فنّاوری نانو- نانوساخت- ویژگینامههای ماده- قسمت ۲-۵: الکترودهای نانوپدید خازنهای الکتروشیمیایی- ویژگینامۀ تفصیلی
این استاندارد با هدف یکسانسازی و شفافکردن شیوه معرفی و ارزیابی الکترودهای نانوساخت مورد استفاده در خازنهای الکتروشیمیایی تدوین شده است. خازنهای الکتروشیمیایی بهدلیل شارژ و تخلیه بسیار سریع، عمر طولانی، ایمنی بالا و عملکرد مناسب در شرایط دمایی مختلف، کاربرد گستردهای در خودروهای برقی، قطارهای تندرو، نیروگاههای بادی و صنایع الکترونیک دارند. از آنجا که الکترود نقش کلیدی در عملکرد نهایی این خازنها دارد، لازم است مشخصههای مهم آن بهصورت دقیق، قابلفهم و استاندارد گزارش شود تا کیفیت و کارایی محصول نهایی تضمین شود.
این استاندارد مشخص میکند چه مشخصههای شیمیایی، فیزیکی، ساختاری و الکتروشیمیایی باید برای الکترودهای نانوساخت گزارش شوند و روشهای اندازهگیری آنها چیست، بدون اینکه مقدار عددی مشخصی را الزام کند. به این ترتیب، تولیدکننده و مصرفکننده میتوانند بر اساس نیاز کاربرد، مقادیر مورد نظر را با توافق دوجانبه تعیین کنند. این استاندارد به تأمینکنندگان مواد کمک میکند مواد مناسبتری طراحی کنند، به سازندگان امکان کنترل کیفیت بهتر میدهد و فرآیند خرید، فروش و تجاریسازی را شفافتر و قابلاعتمادتر میکند.
قسمت اول این استاندارد با عنوان “فنّاوری نانو- نانوساخت- ویژگینامههای محصول- قسمت ۵-۱: کربن فعال نانومتخلخل- ویژگی نامۀ تفصیلی بدون تخصیص مقادیر: خازنهای الکتروشیمیایی” نحوه گزارشدهی مشخصههای مختلف کربن فعال نانومتخلخل برای خازنهای الکتروشیمیایی و نحوه وارد کردن این موارد در یک ویژگینامه تفصیلی دوجانبه بین فروشنده و کاربر را مشخص میکند.
فنّاوری نانو- نانوساخت- مشخصههای کلیدی کنترلی -قسمت :۶-۲۱ مواد پایهگرافنی– ترکیببندی عنصری
این استاندارد با هدف ایجاد یک چارچوب و روش آزمون مشخص و قابلاعتماد برای شناسایی و مقایسه کیفیت مواد پایهگرافنی تدوین شده است. گرافن بهدلیل مشخصههای خاص خود، کاربردهای گستردهای در باتریها، قطعات الکترونیکی و تجهیزات پیشرفته دارد و کیفیت آن نقش مهمی در عملکرد این محصولات ایفا میکند. یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی کیفیت مواد گرافنی، ترکیب کلی آنهاست که نشاندهنده نوع و سطح کیفیت محصول است. با توجه به تنوع روشهای تولید و تفاوت محصولات موجود در بازار، تدوین یک روش استاندارد برای سنجش و گزارش دهی این ویژگیها ضروری بود.
این استاندارد یک روش آزمون اعتبار سنجی شده بین المللی، برای اندازهگیری و گزارش دهی ترکیب مواد پایهگرافنی ارائه میدهد و به تولیدکنندگان و مصرفکنندگان کمک میکند زبان مشترکی برای بیان کیفیت محصول داشته باشند. اجرای این استاندارد موجب افزایش اطمینان در انتخاب مواد، تسهیل تعامل میان تولیدکنندگان و کاربران صنعتی و در نهایت کمک به توسعه و تجاریسازی محصولات مبتنی بر گرافن در صنایع مختلف میشود.
قسمت قبل این استاندارد با عنوان “فنّاوری نانو- نانوساخت- مشخصههای کلیدی کنترلی- قسمت ۲۰-۶: مواد پایه گرافنی- محتوای ناخالصی فلزی: طیفسنجی جرمی پلاسمای جفتشدۀ القایی” بر سنجش میزان ناخالصیهای فلزی در مواد پایهگرافنی تمرکز دارد، در حالی که این قسمت به بررسی ترکیب کلی مواد و شاخصهای مرتبط با کیفیت ذاتی گرافن میپردازد و بیشتر برای شناسایی نوع و سطح کیفیت ماده بهکار میرود.
