در چارچوب طرحهای توسعه فناوری نانو و هوشمندسازی پژوهشهای مواد پیشرفته، پروژهای با عنوان «توسعۀ مواد نانویی پیشرفته با بهرهگیری از علم داده» به مدیریت دکتر مالک نادری، عضو هیئتعلمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، از سال قبل شروع شده و تا آبان ماه ورژن دوم آن منتشر خواهد شد. هدف این طرح، توسعه یک کتابخانه علمی متنباز پایتون در حوزه مهندسی مواد و نانوساختارها است که تنها با یک خط کد، تحلیل دادههای مواد، تبدیلهای مهندسی و مدلهای یادگیری ماشین را در دسترس پژوهشگران قرار میدهد. این پروژه، نخستین گام برای ایجاد زیرساخت نرمافزاری بومی در علم مواد مبتنی بر دادههای نانویی است و میتواند مبنای شکلگیری یک پایگاه داده ملی آنالیزی برای تحقیقات آینده کشور باشد.
فراخوان سومین چالش ارتقای ستاپ آزمایشگاهی به تجهیزات تجاری منتشر شد
در راستای تحقق سیاستهای توسعه اقتصاد دانشبنیان و خودکفایی در تجهیزات پیشرفته، شبکه تبادل فناوری با همکاری ستاد توسعه فناوری نانو و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری فراخوان «سومین چالش ارتقای ستاپ آزمایشگاهی به تجهیزات تجاری» را منتشر کرد. این چالش ملی با هدف شناسایی و حمایت از طرحهای فناورانهای برگزار میشود که بتوانند ستاپهای آزمایشگاهی حاصل از پروژههای پژوهشی را به تجهیزات صنعتی، قابل عرضه در بازار و دارای ارزش اقتصادی تبدیل کنند. در این رویداد، محققان، فناوران، شرکتهای دانشبنیان و دانشگاهها دعوت میشوند تا با ثبت طرحهای خود تا ۱۵ آذرماه ۱۴۰۴، از حمایتهای فنی، مالی و تجاریسازی برخوردار شوند. این چالش، بستری برای پیوند میان پژوهشهای دانشگاهی و بازار فناوری ایجاد کرده و مسیر تبدیل ایدههای آزمایشگاهی به محصولات رقابتپذیر را هموار میکند.
«روز تأمین مالی نانو»؛ پیوندی میان شرکتهای فناور، نهادهای مالی و سرمایهگذاران در شانزدهمین نمایشگاه نانو
با گسترش نقش فناوری نانو در اقتصاد دانشبنیان، تمرکز بسیاری از شرکتهای فناور از توسعه محصول به موضوعات پیچیدهتری همچون تأمین مالی برای توسعه کسبوکار و توسعه بازار تغییر یافته است. با این حال، برخی از این شرکتها هنوز از ابزارها و فرصتهای جدید مالی بهره کافی نمیبرند. در همین راستا و همزمان با شانزدهمین نمایشگاه فناوری نانو، برنامهای با عنوان «روز تأمین مالی نانو» در روز سوم نمایشگاه (۱۳ آبان ۱۴۰۴) برگزار میشود تا بستری برای تعامل شرکتهای نانویی با نهادهای مالی و سرمایهگذاران ایجاد شود. این رویداد شامل سخنرانیها و پنلهای تخصصی است که هدف آن، معرفی مسیرهای جدید تأمین مالی و کمک به رشد و بلوغ شرکتهای فناور نانویی کشور عنوان شده است.
جراحیهای دندانپزشکی با اسفنج نانویی چندمنظوره سادهتر میشود
در یکی از پروژههای حمایتشده توسط ستاد توسعه فناوری نانو و میکرو، تیمی از محققان دانشگاه علوم پزشکی ایران موفق به تولید اسفنج ژلاتینی نوآورانهای شدهاند که همزمان سه عملکرد حیاتی در جراحیهای دندانپزشکی را ارائه میدهد: توقف سریع خونریزی، مهار رشد باکتریها و تحریک بازسازی استخوان. این محصول با استفاده از نانوذرات نقره و نانوذرات استخوانساز، نهتنها روند بهبودی بیماران را تسریع میکند، بلکه خطر عوارض پس از عمل را به حداقل میرساند. طراحی سبک، انعطافپذیر و زیستسازگار اسفنج، استفاده راحت و ایمن برای پزشکان و بیماران را تضمین میکند. این راهکار نوآورانه، جایگزینی مقرونبهصرفه و جامع برای محصولات هموستاتیک رایج به شمار میرود و میتواند به بهبود کیفیت خدمات درمانی و رضایت بیماران کمک قابل توجهی کند.
نوآوری ایرانی در تولید کک سوزنی با استفاده از پسماندهای نفتی
افزایش تقاضا برای الکترودهای گرافیتی در صنایع فولاد و آلومینیوم، چالش تأمین مواد اولیه با کیفیت بالا را بیش از هر زمان دیگری نمایان کرده است. در حالیکه بخش عمدهای از کک سوزنی مورد استفاده در کشور وارداتی است، پروژهای محصول محور در دانشگاه شهید چمران اهواز با حمایت ستاد توسعه فناوری نانو و میکرو اجرا شده تا مسیر بومیسازی این ماده حیاتی را هموار کند. این طرح با بهرهگیری از پسماندهای نفتی و آسفالتین بهعنوان منابع ارزان و در دسترس داخلی، فناوری تولید کک سوزنی با خلوص و ساختار نانویی بهینه را توسعه میدهد. دستیابی به این هدف میتواند علاوه بر کاهش وابستگی به واردات، زمینهساز شکلگیری زنجیره تأمین پایدار و رقابتپذیری جهانی در صنایع انرژیبر کشور باشد.
حضور محصولات نوآورانه جهانی در نمایشگاه امسال نانو
نمایشگاه امسال فناوری نانو با محوریت نوآوری و تجاریسازی، محلی برای پیوند میان ایدههای فناورانه، بازار و سرمایهگذاران شده است. در این رویداد، شرکتهای نوپا و محصولات تازهای که در سطح جهانی واجد نوآوری هستند، حضور دارند تا فرصتی برای عرضه دستاوردهای خود بیابند. دکتر احسان شکاریان، رئیس گروه توسعه فناوری و نوآوری ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، با تأکید بر نقش این نمایشگاه در سرعتبخشی به رشد استارتآپها و شرکتهای دانشبنیان، ابراز امیدواری کرد که ارتباط نزدیکتر فناوران، نوآوران و سرمایهگذاران بتواند به تحولات جدی در اقتصاد دانشبنیان کشور منجر شود. وی با اشاره به اینکه توسعه فناوری میتواند قواعد بازی اقتصادی را دگرگون کند، تأکید کرد نمایشگاه امسال فرصتی ارزشمند برای گفتوگو و همکاری مشترک میان فعالان این عرصه است. به گفته شکاریان، حضور شرکتهای کوچک و صنایع خرد نیز اهمیت دارد، چراکه آنها میتوانند از محصولات نوآورانه بهرهمند شوند و در مسیر رشد و رقابتپذیری گامهای تازهای بردارند.
نانوحباب راهکار نوینی برای حل چالشهای صنعت نفت و گاز ایران است
بخشهای نفت، گاز و پتروشیمی ایران با مشکلات متعددی چون کاهش بهرهوری استخراج، گرفتگی تجهیزات، مصرف بالای مواد شیمیایی و آلودگیهای زیستمحیطی دستوپنجه نرم میکنند. کارشناسان معتقدند فناوری نانو و بهویژه نانوحبابها میتوانند با ارائه راهکارهای نوآورانه، تحولی اساسی در این صنایع ایجاد کنند. سپهر آذرشب، مدیر توسعه کسبوکار انرژی و پتروشیمی ستاد توسعه فناوری نانو و میکرو، در نشست ظرفیتهای نانوحباب در زنجیره نفت، گاز و پتروشیمی تأکید کرد: «نانوحبابها با ظرفیتهای منحصربهفرد خود میتوانند در حل چالشهای اساسی این بخش نقشآفرین باشند.»
دوره تخصصی آموزش غیرحضوری «امحاء نانومواد موجود در پسماندهای صنعتی/آزمایشگاهی»
دوره آموزشی غیرحضوری «امحاء نانومواد موجود در پسماندهای صنعتی/آزمایشگاهی» با تدریس جناب آقای دکتر مجید بگیان، شامل ۳.۵ ساعت محتوای آموزشی (ویدیو، فایل ارائه و آزمون) است و علاقهمندان پس از ثبتنام در دوره، به محتوای آموزشی دوره دسترسی خواهند داشت.
کتابچه ویژه صادرات نانو؛ مرجع جدید معرفی توانمندیهای ایران به بازارهای جهانی
در شرایطی که رقابت جهانی در حوزه فناوری نانو روزبهروز فشردهتر میشود، ستاد ویژه توسعه فناوری نانو تصمیم گرفته ابزاری فراتر از حضور مقطعی در نمایشگاهها طراحی کند؛ ابزاری که هم ماندگاری دارد و هم اعتماد طرفهای خارجی را جلب میکند. بر همین اساس، این ستاد در حال تدوین کتابچهای جامع از برترین محصولات صادراتی نانویی ایران است؛ کتابچهای که نهتنها ویترینی از توانمندیهای شرکتهای دانشبنیان ایرانی به شمار میرود، بلکه به سرمایهگذاران و رایزنان بازرگانی کمک میکند در زمانی کوتاه، تصویری شفاف و قابل اعتماد از ظرفیتهای صادراتی ایران به دست آورند. این مرجع استاندارد، انتخاب و مقایسه شرکتها را برای شرکای خارجی سادهتر میکند و میتواند زمینهساز برقراری ارتباطات پایدار و تجاری در بازارهای جهانی باشد. نسخه چاپی و دیجیتال این کتابچه، از طریق رایزنان بازرگانی و سفارتخانهها در اختیار مخاطبان بینالمللی قرار خواهد گرفت.
استانداردهای ملی و بینالمللی نانوحباب؛ راهنمای تازه صنعت و پژوهش
کتابچه گزارش استانداردهای نانوحباب منتشر شد؛ این کتابچه گامی مهم برای توسعه کاربردهای صنعتی و زیستمحیطی است و مطالعه آن می تواند به فعالان حوزه نانوحباب کمک شایانی کند.