پژوهشگران با ارائه مدلی تازه از برهمکنش نانوذرات نشان دادهاند که مولکولهای مایع، نه صرفاً نیروهای بینمولکولی، نقش اصلی را در اتصال یا جدایی ذرات ایفا میکنند. این یافته که در نشریه معتبر Journal of the American Chemical Society منتشر شده، میتواند برداشت کلاسیک از مدل مشهور «قفل و کلید» را پس از بیش از ۱۳۰ سال دگرگون کند و افقهای تازهای را در طراحی نانومواد و سامانههای زیستی بگشاید.
نانوداروی «شیرین» برای مقابله با مرگبارترین سرطان مغز؛ افزایش ۵۰ درصدی بقا در آزمایشها
گروهی از پژوهشگران دانشگاه ایالتی اورگن آمریکا، با بهرهگیری از فناوری نانو، روشی نوآورانه برای درمان گلیوبلاستوما، تهاجمیترین نوع سرطان مغز، ارائه کردهاند. در این روش، نانوذرات لیپیدی حامل پیامرسان ژنتیکی با یک لایه قندی پوشانده شدهاند تا بتوانند از سد خونی-مغزی عبور کرده و داروی خود را مستقیماً به سلولهای سرطانی برسانند. نتایج آزمایشهای حیوانی نشان میدهد این فناوری علاوه بر کوچک کردن تومورها، توانسته است میانگین زمان بقای مبتلایان را تا ۵۰ درصد افزایش دهد؛ دستاوردی که میتواند افق تازهای برای درمان سرطانهای مغزی مقاوم به درمان ایجاد کند.
راهی نانویی برای رساندن دقیق درمانهای ژنی به سلولهای هدف
پژوهشگران دانشگاه اتاوا دریافتهاند که وزیکولهای خارجسلولی بسیار ریز (sEVs) میتوانند همان «پیکهای طبیعی» بدن باشند که درمانهای مبتنی بر RNA و ویرایش ژن را دقیقاً به بافتهای هدف میرسانند؛ کشفی که میتواند مسیر توسعه داروهای نسل آینده را متحول کند.
دروازهبانان نانویی: نانولولههای کربنی با حسگری اسیدیته، جریان آب و یونها را کنترل میکنند
پژوهشگران با الهام از کانالهای طبیعی موجود در غشای سلولها، موفق به ساخت نانولولههای کربنی هوشمندی شدهاند که درب آنها با تغییر اسیدی یا قلیایی شدن محیط، باز و بسته میشود. این فناوری که مانند یک دروازه مولکولی عمل میکند، میتواند جریان آب و یونها را با دقت تکمولکولی کنترل نماید. این دستاورد، راه را برای ساخت غشاهای تصفیه آب هوشمند، سیستمهای دارورسانی هدفمند و حسگرهای زیستی فوقحساس هموار میسازد.
میکروذرات خودران وارد حوزه دارورسانی میشوند
دانشمندان موفق به ساخت ذراتی میکروسکوپی شدهاند که میتوانند مانند موجودات زنده حرکت کنند، شکل خود را تغییر دهند و به فرمان میدانهای الکتریکی جهت بگیرند. این دستاورد نوین، چشمانداز تازهای برای ساخت میکرورباتهای پزشکی گشوده است؛ رباتهایی که در آینده میتوانند دارو را به نقاطی از بدن برسانند که دسترسی به آنها برای روشهای درمانی رایج دشوار یا حتی غیرممکن است.
طراحی دارویی به صورت قطرهٔ بینی برای حذف تومورهای مغزی
پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه واشینگتن در سنلوئیس به همراه همکاران خود از دانشگاه نورثوسترن موفق شدهاند شیوهای غیرتهاجمی برای رساندن نانوداروهای فعالکنندهٔ ایمنی به مغز ارائه دهند. این روش که از چند قطره داروی بینی آغاز میشود، با بهرهگیری از اعصاب صورت، تومورهای مرگبار گلیوبلاستوما را در مدلهای حیوانی به طور کامل حذف کرده است
داروی ایرانی کبد چرب، هزینههای درمانی بیماران را کم میکند/ پایان وابستگی به نسخههای خارجی ۱۸۰دلاری
تولید داروی خوراکی «زلیوکس» حاوی رزمتیروم ، صنعت داروسازی کشور را وارد مرحله تازهای از توانمندی علمی و خوداتکایی کرده است. این دارو که برای مدیریت کبد چرب طراحی شده، اکنون با فرمولاسیون بومی، تولید داخلی ماده اولیه و طی دقیق آزمونهای پایداری در کشور عرضه میشود. زلیوکس با قیمت کمتر از دو دلار برای هر قرص، جایگزینی کمهزینه برای نمونه خارجی ۱۸۰دلاری است و دسترسی بیماران ایرانی به درمان استاندارد را به شکل گستردهای افزایش میدهد. کاهش هزینههای درمان، رفع وابستگی به واردات و توان اثباتشده در کاهش چربی و التهاب کبد و مهار پیشرفت فیبروز، از مهمترین مزایای این محصول به شمار میرود؛ موضوعی که میتواند در آینده نزدیک الگوی تازهای در سیاستگذاری سلامت کشور ایجاد کند.
بومیسازی داروی ضدسرطان ونتوکالکس در ایران
همزمان با نمایشگاه فناوری نانو و در جریان نمایشگاه فناوری فر ایران، شرکت دانشبنیان نانوفناوران دارویی الوند از تولید داخلی داروی پیشرفته ونتوکالکس (TenuCalex®) خبر داد؛ دارویی هدفمند در گروه درمانهای نوین سرطان که با بهرهگیری از فناوری Hot Melt Extrusion (HME) برای نخستینبار در کشور تولید شده است. این دستاورد، ایران را در جمع معدود کشورهایی قرار میدهد که توان ساخت داروهای نسل جدید مبتنی بر مهارکنندههای پروتئینی را دارند. تولید این دارو نهتنها وابستگی کامل کشور به واردات را کاهش میدهد، بلکه میتواند سالانه از خروج مقادیر قابلتوجهی ارز جلوگیری کرده و راه را برای صادرات داروهای مبتنی بر فناوریهای پیشرفته هموار کند.
درمان ناباروری با نانوسامانه لیپوزومی حاوی عصاره کالگنوم
شرکت «راهکار سلامت آراس» در غرفه شماره ۴۴A۲۷ شانزدهمین نمایشگاه بینالمللی فناوری نانو با معرفی یک نانوسامانه دارورسان مبتنی بر لیپوزوم برای درمان ناباروری حضور یافته است. این فناوری نوآورانه با بهرهگیری از عصاره گیاه کالگنوم و استفاده از فناوری نانوحاملهای دارویی، رویکردی تازه در افزایش کارایی درمانهای ناباروری و بهبود اختلالات مرتبط مانند اندومتریوز و سندرم تخمدان پلیکیستیک ارائه میدهد.
استارتآپ نانویی برای درمانهای پوستی میکرونیدل تجزیهپذیر میسازد
یک استارتآپ نانویی ایرانی موفق شده است با طراحی دستگاهی نوین مبتنی بر روش DAB، مسیر تولید میکرونیدلهای تجزیهپذیر را متحول کند. این فناوری نوآورانه، که جایگزینی کارآمد برای تزریقهای دردناک محسوب میشود، میتواند در واکسیناسیون، درمان سرطانهای پوستی و حتی محصولات آرایشی و بهداشتی نقشآفرینی کند. دستگاه طراحیشده توسط این گروه فناور قادر است در مدت تنها ۱۵ دقیقه و بهصورت تکمرحلهای، خودکار و پیوسته پچهای میکرونیدل را تولید کند؛ در حالی که روشهای مرسوم، زمانبر و نیازمند تجهیزات گرانقیمت هستند.