پسابهای رنگی صنایع نساجی، چاپ و رنگرزی از چالشبرانگیزترین آلایندههای محیطزیستی به شمار میروند؛ ترکیباتی پایدار، سمی و اغلب مقاوم به روشهای تصفیه متداول که ورود آنها به منابع آبی، پیامدهای جدی زیستمحیطی و بهداشتی به دنبال دارد. در همین راستا، پژوهشگران دانشگاه شیراز با همکاری دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه صنعتی خاتمالانبیاء بهبهان، موفق به توسعه غشایی نانوکامپوزیتی شدهاند که میتواند تقریباً تمام رنگهای کاتیونی موجود در پساب را حذف کند. این غشای پیشرفته با بهرهگیری هدفمند از نانولایههای اکسید گرافن عاملدارشده و اصلاح شیمیایی پلیمر پایه، نهتنها بازدهی تصفیه را به سطحی کمسابقه رسانده، بلکه مشکلات رایج غشاهای مرسوم مانند گرفتگی، آبگریزی و افت عملکرد را نیز برطرف کرده است. این دستاورد، گامی عملی در مسیر تصفیه پایدار پسابهای صنعتی و حفاظت از منابع آب به شمار میآید.
تبدیل پوسته گردو به نانوسلولز با کمک پلاسما
پژوهشگران دانشگاه صنعتی اصفهان از دستاورد تازهای در تبدیل پوستههای گردو به منابع پایدار تولید میکرو و نانوسلولز خبر دادهاند؛ رویکردی که میتواند نقش مهمی در کاهش ضایعات کشاورزی و توسعه مواد زیستی پیشرفته ایفا کند. در این مطالعه، فناوری پلاسما با گسیل تخلیه الکتریکی در سری DBD بهعنوان پیشتیمار بهکار گرفته شده تا ساختار پیچیده و فشرده لیگنوسلولزی پوسته گردو را باز کند و مسیر استخراج الیاف سلولزی را هموار سازد. نتایج نشان داده است که اعمال ولتاژهای ۱۸ و ۲۰ کیلوولت پیش از تیمارهای رایج قلیایی و سفیدکننده، الگوهای تازهای از شکست پیوندهای هیدروژنی، کاهش کریستالینیتی و تبدیل میکروفیبرها به نانوفیبرهای با قطر حدود ۸۰ نانومتر ایجاد میکند. این پژوهش، امکان بهرهبرداری صنعتی از پسماندهای کشاورزی در مقیاس وسیع و تولید مواد پیشرفته با ریشه طبیعی را در چشمانداز قرار میدهد.
مرکب سابلیمیشن نانومتری ایرانی، برای چاپ دیجیتال ایدهآل است
شرکت رنگهای صنعتی ایران (RSI) با تولید مرکب سابلیمیشن نانومتری داخل کشور، نسل جدیدی از چاپ دیجیتال با کیفیت بالا، دوام رنگ و عملکرد پایدار ارائه کرده است. این فناوری نوین، علاوه بر ارتقای کیفیت چاپ، کاهش وابستگی به واردات و افزایش اشتغال داخلی را به همراه دارد و بازدیدکنندگان نمایشگاه فناوری نانو میتوانند از نزدیک توانمندیها و مزایای عملی این محصول را مشاهده کنند.
توسعه ابرخازنهای انعطافپذیر برای نسل آینده تجهیزات پوشیدنی و انرژیهای تجدیدپذیر
پژوهشی تازه در دانشگاه صنعتی شریف منجر به طراحی و ساخت نوعی ابرخازن انعطافپذیر شده است که میتواند در حوزههای صنعتی، تجهیزات پوشیدنی، و سامانههای انرژی پاک مانند توربینهای بادی و سلولهای خورشیدی مورد استفاده قرار گیرد. در این طرح، الکترودهایی نوین بر پایهی منسوجات رسانای نیکل و کبالت سولفید، پلیآنیلین و اکسید منگنز در کنار نانوالیاف کربنی دوپشده با نیتروژن و گوگرد توسعه یافتهاند تا ظرفیت ذخیرهی انرژی و دوام چرخهای خازن به شکل چشمگیری افزایش یابد. این پروژه در قالب طرح پسادکتری «زهرا کرمی» و با راهنمایی دکتر «سعید شاهرخیان دهکردی» اجرا شده و گامی مهم در مسیر ساخت وسایل ذخیره انرژی سبک، منعطف و پایدار بهشمار میرود—ابزاری کلیدی برای دنیای الکترونیک پوشیدنی و فناوریهای نوین انرژی.
طراحی پارچه نانویی سبک برای حفاظت الکترومغناطیسی و کاربردهای پزشکی
پژوهشگران دانشگاه صنعتی اصفهان موفق به تولید پارچهای سبک و انعطافپذیر از جنس پلیآمید فلزی شدهاند که علاوهبر خاصیت محافظت در برابر تداخل الکترومغناطیسی، توانایی گرمایش الکتریکی و نوری و نیز ویژگی ضدباکتریایی دارد. این دستاورد میتواند در صنایع نساجی، پزشکی و الکترونیک به کار گرفته شود.
دانشگاه صنعتی اصفهان: تشخیص تازگی ماهی با هیدروژل نانویی
پژوهشگران دانشگاه صنعتی اصفهان با طراحی یک شاخص رنگسنجی نوین موفق شدند امکان ردیابی دیداری و بلادرنگ تازگی ماهی را فراهم کنند. این دستاورد با استفاده از هیدروژل آگار حاوی نانوذرات مس و نقاط کوانتومی کربن دوپشده با نیتروژن به دست آمده و میتواند بهعنوان ابزاری کارآمد در ارتقای سلامت غذایی و کاهش ضایعات محصولات دریایی مورد استفاده قرار گیرد.