پایگاه خبری فناوری نانو ایرانآرشیو اخبار و مطالب - پایگاه خبری فناوری نانو ایران

با افزایش نیاز به سوخت‌های پاک و کاهش آلاینده‌های محیط‌زیستی، تولید نانوکاتالیست‌های داخلی در ایران به یک ضرورت فناورانه تبدیل شده است. این کاتالیست‌ها با ساختار نانومتری و سطح فعال بالا، توانایی حذف ترکیبات گوگردی از برش‌های سنگین نفتی مانند مازوت را دارند و در فرآیندهای پالایشگاهی مانند RCD نقش کلیدی ایفا می‌کنند. نانوکاتالیست‌های ایرانی نه تنها کارایی بالایی در حذف ناخالصی‌های سولفور، نیتروژن و فلزات دارند، بلکه موجب حفاظت از واحدهای پایین‌دست پالایشگاهی و کاهش اثرات زیست‌محیطی می‌شوند. با بهره‌گیری از فناوری نانو، این محصولات به صورت بومی تولید شده و از وابستگی به واردات کاتالیست‌های گران‌قیمت خارجی می‌کاهند، ضمن آن که امکان صادرات و حضور در بازار جهانی نانوکاتالیست‌ها را نیز فراهم می‌کنند. این دستاورد نوآورانه، افق تازه‌ای برای صنعت نفت و گاز ایران گشوده است.

یهبود و ترمیم زخم‌ها، به‌ویژه سوختگی‌ها و زخم‌های مزمن، یکی از چالش‌های مهم پزشکی و مراقبت‌های بهداشتی است که اثرات مستقیم اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای دارد. شرکت داروسازی عماد با بهره‌گیری از فناوری نانو موفق به تولید پانسمانی حاوی نانوذرات نقره با خاصیت آنتی‌باکتریال شده است که می‌تواند طیف وسیعی از میکروب‌ها را از بین برده و از عفونت محل زخم جلوگیری کند. این محصول با جاذب ترشحات و خاصیت ضدعفونی‌کنندگی، فرآیند ترمیم زخم‌های سوختگی درجه ۲ و ۳، زخم‌های دیابتی، زخم‌های بستر و زخم‌های مزمن را تسریع می‌کند. استفاده از فناوری نانو، بازدهی درمانی بالاتر، کاهش مدت زمان بستری، کاهش هزینه‌های درمان و بهبود کیفیت زندگی بیماران را به همراه دارد و می‌تواند نقش مهمی در توسعه محصولات پزشکی پیشرفته ایرانی ایفا کند.

فناوری‌های نوین در حوزه جوان‌سازی پوست تنها به پرکردن موقت چروک‌ها محدود نمی‌شوند و جریان جدیدی از محصولات بیومواد در سال‌های اخیر به‌سمت بازسازی طبیعی بافت حرکت کرده است. در این میان، شرکت دانش‌بنیان نانو‌دارو پژوهان پردیس با معرفی دو محصول پیشرفته «اینشیپ رادیانس پلاس» و «اینشیپ اسکالپ» توانسته جایگاهی ویژه در توسعه فیلرهای نانویی و زیست‌فناورانه به‌دست آورد؛ محصولاتی که بر پایه ذرات کلسیم هیدروکسی‌آپاتیت (CaHA) و پلی‌ال‌الکتیک اسید (PLLA) ساخته شده‌اند و علاوه‌بر ایجاد حجم فوری، پوست را وادار می‌کنند به‌طور طبیعی کلاژن‌سازی کرده و خود را بازسازی کند. این دو فناوری که از دانش فنی بومی بهره می‌برند، با نتایج ماندگار، اثرات تدریجی و ایمنی بالا، چشم‌انداز تازه‌ای در صنعت زیبایی و درمان‌های بازسازی‌کننده پوست ایجاد کرده‌اند.

آلودگی هوا در کلان‌شهرها سال‌هاست به مسئله‌ای مزمن تبدیل شده و هر زمستان شدت بیشتری می‌گیرد؛ در حالی که منابع متعددی در این آلودگی نقش دارند، فعالیت صنایع همواره از عوامل مهم انتشار ذرات بسیار ریز در هوای اطراف شهرها بوده است. در چنین شرایطی، شرکت دانش‌بنیان نانو فناوران خاور توانسته با توسعه نانوفیلترهای صنعتی مبتنی بر فناوری نانوالیاف، راهکاری عملی برای کاهش چشمگیر آلاینده‌های کارخانه‌ها ارائه دهد. این شرکت که یکی از تولیدکنندگان نانوفیلترهای غبارگیر صنعتی در کشور محسوب می‌شود، علاوه بر تولید فیلتر، فناوری الکتروریسی و تولید ماسک‌های نانویی صنعتی را نیز توسعه داده است. امیرحسین تقوی، مدیرعامل شرکت، می‌گوید افزایش راندمان فیلتراسیون تا ده‌ها درصد امکان‌پذیر است.

شرکت جوراب‌بافی پاپوش از تولید دستکش بافتنی ضدباکتریایی خبر داد؛ محصولی که برای کاهش انتقال آلودگی‌ها و میکروب‌ها در فعالیت‌های روزمره طراحی شده است. دست‌ها یکی از اصلی‌ترین مسیرهای انتقال بیماری به چشم، دهان و پوست صورت هستند و در فصل سرما که استفاده از دستکش ضروری می‌شود، نبودِ لایه‌های محافظ به معنی انتقال راحت‌تر آلودگی‌هاست. دستکش جدید پاپوش با بهره‌گیری از ساختارهای نانومقیاس در الیاف، امکان کاهش رشد باکتری‌ها روی سطح پارچه و جلوگیری نسبی از انتشار آلودگی را فراهم می‌کند. این محصول با هدف پاسخ به نیازهای فصلی، بهبود بهداشت فردی و کمک به کنترل بیماری‌های محیطی توسعه یافته است.

شرکت دانش‌بنیان نانومهندسی سطح ژیکان، به‌عنوان یکی از spin-offهای موفق دانشگاه تهران، طی یک دهه فعالیت علمی و فناورانه توانسته است جایگاه خود را در حوزه طراحی و ساخت تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی تثبیت کند. این شرکت با توسعه دستگاه‌های نوآورانه‌ای مانند دستگاه اندازه‌گیری زاویه تماس مجهز به هوش مصنوعی و نخستین سامانه تست سطوح یخ‌گریز در جهان، نه‌تنها وابستگی مراکز پژوهشی کشور به نمونه‌های وارداتی را کاهش داده، بلکه مسیر صادرات تجهیزات نانومقیاس ایرانی را نیز هموار ساخته است. ژیکان از ۲۲ تا ۲۵ آذرماه با مجموعه‌ای از محصولات و دستاوردهای خود در نمایشگاه ایران‌ساخت حضور دارد و علاقه‌مندان می‌توانند از نزدیک با این فناوری‌ها آشنا شوند.

شرکت فناوری خلأ کهربا موفق شده است نخستین میکروسکوپ تداخلی نور سفید از نوع لینیک را با آبجکتیو کاملاً بومی طراحی و تجاری‌سازی کند؛ تجهیزی پیشرفته با دقت عمودی پنج نانومتر که امکان اسکن و اندازه‌گیری سطوح در عمق چند ده میلی‌متری را فراهم می‌کند. این دستاورد، وابستگی کشور به عدسی‌های وارداتی گران‌قیمت را برطرف کرده و زمینه استفاده گسترده از فناوری‌های اندازه‌گیری نانومتری را در صنایع خودروسازی، نفت و نیرو، هوافضا و کنترل کیفیت صنعتی فراهم ساخته است.

سومین دوره چالش «ارتقای ستاپ آزمایشگاهی به تجهیز تجاری» با هدف توسعه تجهیزات بومی، شتاب‌دهی به ساخت نمونه‌های اولیه و تقویت زنجیره تولید در مقیاس صنعتی آغاز شده و مهلت ثبت‌نام آن تا ۱۶ دی ۱۴۰۴ تمدید شد. این چالش که با مشارکت مجموعه‌های تخصصی و صنعتی برگزار می‌شود، از تیم‌های فناور دعوت می‌کند طرح‌های قابل‌تولید و بازارپسند خود را ارائه کنند تا پس از غربال‌گری، داوری تخصصی و طی مراحل ساخت، به تولید نمونه اولیه تأییدشده برسند.