تدوین استاندارد ملی برای تعیین مشخصات و روش‌های اندازه‌گیری نانوچندسازه‌های مورد استفاده در بسته‌بندی‌های مواد غذایی

صدمین اجلاسیه کمیته ملی استانداردهای فناوری نانو در روز دوشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۰ به صورت مجازی برگزار شد و استاندارد «فناوری نانو – ﻓﯿﻠﻢﻫﺎی ﭘﻠﯿﻤﺮی ﻧﺎﻧﻮﭼﻨﺪﺳﺎزه ای ﺑﺮای ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪی ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﺎ ﺧﻮاص ﻣﺎﻧﻊﺷﻮﻧﺪﮔﯽ ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی – ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت و روشﻫﺎی اﻧﺪازهﮔﯿﺮی» تصویب و آماده انتشار شد.

رﺷﺪ ﺳﺮﯾﻊ ﺑﺎزار ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪیﻫﺎی ﻧﻮﻇﻬﻮر ﺣﺎوی ﻧﺎﻧﻮاﺷﯿﺎء، ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺴﺰاﯾﯽ ﺑﺮ ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﺮ ﻣﻔﯿﺪ و ﮐﺎﻫﺶ ﺿﺎﯾﻌﺎت آن‌ها ﻣﯽ ﮔﺬارد. ﺑﻪ ﻋﻼوه اﻓﺰاﯾﺶ ﺻﺎدرات و واردات ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﺎﻋﺚ رﺷﺪ ﺗﻔﺎﺿﺎی اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪیﻫﺎی ﻧﺎﻧﻮ ﺑﻬﺒﻮد ﯾﺎﻓﺘﻪ در آﯾﻨﺪه ﻣﯽﺷﻮد. ﭘﻼﺳﺘﯿﮏﻫﺎی ﻣﻌﻤﻮل ﮐﻪ در ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪی اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺷﻮد، ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻠﯽاﺗﯿﻠﻦ، ﭘﻠﯽﭘﺮوﭘﯿﻠﻦ، ﭘﻠﯽآﻣﯿﺪ و ﭘﻠﯽاﺳﺘﺮ اﺳﺖ. ﺣﻀﻮر ﻧﺎﻧﻮاﺷﯿﺎ در ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪی ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺸﺨﺼﻪ‌ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﯿﻠﻢ‌ﻫﺎی ﭘﻠﯿﻤﺮی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی ﮔﺎز، ﺧﻮاص ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی ﺑﺨﺎر آب، ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی ﻧﻮر ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ، ﺧﻮاص ﮔﺮﻣﺎﯾﯽ و اﺳﺘﺤﮑﺎم ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ.

یکی از اﻫﺪاف ﮐﻠﯿﺪی اﯾﻦ ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪیﻫﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎری از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪیﻫﺎی ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ (ﮐﺎﻫﺶ ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی ﮔﺎز، ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی ﺑﺨﺎر آب و ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﻣﻌﺮض ﻧﻮر ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ) اﺳﺖ. اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺎﻧﻮاﺷﯿﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ، ﻧﺎﻧﻮﺻﻔﺤﺎت رﺳﯽ، ﻧﺎﻧﻮذرات/ﻧﺎﻧﻮﻣﯿﻠﻪ اﮐﺴﯿﺪ روی، ﻧﺎﻧﻮذرات اﮐﺴﯿﺪ ﺗﯿﺘﺎﻧﯿﻢ در زﻣﯿﻨﻪ ﭘﻠﯿﻤﺮی ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاص ﻣﺎﻧﻊ ﺷﻮﻧﺪﮔﯽ اﻓﺰوده ﻣﯽﺷﻮد.

ﺑﺮﺧﻼف ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪیﻫﺎی ﺷﯿﺸﻪای ﯾﺎ ﻓﻠﺰی، ﻣﻮﻟﮑﻮلﻫﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﮔﺎزﻫﺎ، ﺑﺨﺎر آب و ﻧﻮر ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ ﻗﺎﺑﻞﻧﻔﻮذ در ﻣﻮاد ﭘﻠﯿﻤﺮی ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻋﻮاﻣﻞ اﺻﻠﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬار ﺑﺮ ﻧﻔﻮذﭘﺬﯾﺮی ﭘﻠﯿﻤﺮ ﭘﺎﯾﻪ و ﻧﺎﻧﻮﭼﻨﺪﺳﺎزه، ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﻠﻮرﯾﻨﻪﺷﺪن ﭘﻠﯿﻤﺮ، ﺣﺎﻟﺖ ﭘﺮاﮐﻨﺪﮔﯽ و ﺟﻬﺖﮔﯿﺮی ﻧﺎﻧﻮاﺷﯿﺎ در ﻧﺎﻧﻮﭼﻨﺪﺳﺎزه ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻮﻓﻘﯿﺖآﻣﯿﺰ از ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪیﻫﺎی ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﻮارد زﯾﺮ مورد نیاز اﺳﺖ:

  • ﺗﻌﯿﯿﻦ راﺑﻄﻪ ﺑﯿﻦ ﺗﺮﮐﯿﺐﺑﻨﺪی ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﺧﻮاص؛
  • ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎ و روشﻫﺎی اﻧﺪازهﮔﯿﺮی آن‌ها

صدمین اجلاسیه کمیته ملی استانداردهای فناوری نانو در روز دوشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۰ به صورت مجازی برگزار شد و استاندارد «فناوری نانو – ﻓﯿﻠﻢﻫﺎی ﭘﻠﯿﻤﺮی ﻧﺎﻧﻮﭼﻨﺪﺳﺎزه‌ای ﺑﺮای ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪی ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﺎ ﺧﻮاص ﻣﺎﻧﻊﺷﻮﻧﺪﮔﯽ ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی – ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت و روشﻫﺎی اﻧﺪازهﮔﯿﺮی» تصویب و آماده انتشار گردید.

اﯾﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد، به نحوه ﺗﻌﯿﯿﻦ و اﻧﺪازهﮔﯿﺮی ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎﯾﯽ از قبیل ﺧـﻮاص ﻋـﺪم ﻋﺒﻮرﭘـﺬﯾﺮی ﻓـﯿﻠﻢﻫـﺎی ﻧﺎﻧﻮﭼﻨﺪﺳﺎزه‌ای ﭘﻠﯿﻤﺮی ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪی ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ می پردازد. اﯾﻦ ﺧﻮاص ﺷﺎﻣﻞ ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی ﮔﺎز، ﺑﺨـﺎر آب و ﻋﺒﻮرﭘﺬﯾﺮی ﻧﻮر ﻓﺮاﺑﻨﻔﺶ اﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﯾﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد روشﻫﺎی اﻧﺪازهﮔﯿﺮی ﻣﺮﺗﺒﻂ را ﺷﺮح ﻣﯽدﻫﺪ.

برای تدوین این استاندارد ملی، از استاندارد بین‌المللی ایزو به شماره ۲۱۹۷۵ به عنوان منبع استفاده گردید که در سال ۲۰۲۰ توسط سازمان بین‌المللی استاندارد (ایزو) منتشر شده است. این استاندارد ملی با حمایت ستاد توسعه فناوری نانو و مشارکت آقای دکتر رسول لسان خوش منفرد (مدیرعامل شرکت بسپار پیشرفته شریف)، به عنوان دبیر تدوین استاندارد و متخصصانی از دانشگاه‌های کشور، سازمان ملی استاندارد، شرکت های مرتبط و کارشناسان ستاد توسعه فناوری نانو تدوین گردید.