تدوین استاندارد ملی برای ارزﯾﺎﺑﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد و ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪی ﺳﻄﻮح ﻓﻮق آب‌ﮔﺮﯾﺰ

صدمین اجلاسیه کمیته ملی استانداردهای فناوری نانو در روز دوشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۰ به صورت مجازی برگزار شد و استاندارد « ﻓﻨﺎوری ﻧﺎﻧﻮ – ﭘﻮﺷﺶﻫﺎ و ﺳﻄﻮح ﻓﻮق آب‌ﮔﺮﯾﺰ – ارزﯾﺎﺑﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد و ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪی ﺑﺮ اﺳﺎس اﻧﺪازهﮔﯿﺮی زاوﯾﻪ ﺗﻤﺎس ﺑﻪ روش ﻗﻄﺮه ﺑﯽ‌ﭘﺎﯾﻪ – ﻣﺸﺨﺼﻪﯾﺎﺑﯽ و روشﻫﺎی آزﻣﻮن» تصویب و آماده انتشار شد.

ﺳﻄﻮح ﻓﻮق آب ﮔﺮﯾﺰ ﮐﺎرﺑﺮدﻫﺎی روزاﻓﺰوﻧﯽ در ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ دارﻧﺪ. ﺑﺎزار ﺗﻘﺮﯾﺒﯽ ﭘﻮﺷﺶﻫﺎی ﻓﻮق آب گرﯾﺰ در ﺳﺎل ۲۰۲۰ حدود ۸/۱ ﻣﯿﻠﯿﺎرد دﻻر ﺑﻮده اﺳﺖ. ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﺳﻄﻮح ﻓﻮق آب ﮔﺮﯾﺰ روشﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮﻋﯽ ﺗﻮﺳﻌﻪ داده ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﺎﻧﻨﺪ: رﺳﻮب‌دﻫﯽ ﺑﺨﺎر ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، ﻻﯾﻪ‌ﻧﺸﺎﻧﯽ ﭼﺮﺧﺸﯽ، ﺣﮑﺎﮐﯽ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، ﮐﻨﺪوﭘﺎش، رﺳﻮب‌دﻫﯽ ﭘﻼﺳﻤﺎ، اﮐﺴﯿﺪاﺳﯿﻮن ﭘﻼﺳﻤﺎی اﻟﮑﺘﺮوﻟﯿﺘﯽ، آﻧﺪاﯾﺰﯾﻨﮓ، ﻓﻮﺗﻮﻟﯿﺘﻮﮔﺮاﻓﯽ، ﺳﻞ-ژل.

ﺑﻌﻀﯽ از ﺧﻮاص وﯾﮋه ﺳﻄﻮح ﻓﻮق آب ﮔﺮﯾﺰ ﻋﺒﺎرت است از: ﺧﺎﺻﯿﺖ ﺧﻮد ﺗﻤﯿﺰﺷﻮﻧﺪﮔﯽ، ﺿﺪ ﻏﺒﺎر ﺑﻮدن، ﺿﺪﺑﺎﮐﺘﺮی ﺑﻮدن، ﯾﺦ ﮔﺮﯾﺰی، ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮردﮔﯽ، ﮐﻢ اﺻﻄﮑﺎک ﺑﻮدن و ﺳﺎزﮔﺎر ﺑﻮدن ﺑﺎ ﺑﺪن. ﺳﻄﻮح ﻓﻮق آب ﮔﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺧﺎﺻﯿﺖﻫﺎی ﻣﺬﮐﻮر در ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ. ﺳﻄﻮح ﻓﻮق آب ﮔﺮﯾﺰ ﻣﻮرداﺳﺘﻔﺎده در ﺻﻨﻌﺖ، در ﻣﻌﺮض ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﺎری ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻗﺮار ﻣﯽ‌ﮔﯿﺮﻧﺪ و در نتیجه ﺧﻮاص ﺳﻄﻮح ﻓﻮق آب ﮔﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﺗﺪرﯾﺞ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺮده و ﯾﺎ از ﺑﯿﻦ ﻣﯽرود. اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﺎری شامل ﺳﺎﯾﺶ ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ، ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻦ در ﻣﻌﺮض ﻧﻮر ﺧﻮرﺷﯿﺪ، ﻗﺮارﮔﺮﻓﺘﻦ در ﻣﺤﯿﻂ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺧﻮرﻧﺪه و ﭼﺮﺧﻪ دﻣﺎﯾﯽ می‌شود. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ دوام ﺳﻄﻮح ﻓﻮق آب ﮔﺮﯾﺰ ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﻮد.

اﯾﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد روشﻫﺎی آزﻣﻮن ﺑﺮای ارزﯾﺎﺑﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺳﻄﻮح و ﭘﻮﺷﺶﻫﺎی ﻓﻮق آب ﮔﺮﯾﺰ را تعیین می‌کند. در این استاندارد روش‌های آزمون برای اندازه‌گیری دوام اﯾﻦ ﺳﻄﻮح در برابر ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺎﻧﻨﺪ: ﺗﻨﺶ ﺑﺮﺷﯽ و ﻧﺮﻣﺎل، ﺳﺎﯾﺶ، ﺿﺮﺑﻪ ﻧﺮم (آب)، ﺿﺮﺑﻪ ﺳﺨﺖ (شن)، ﻧﻮر ﺧﻮرﺷﯿﺪ، ﻣﺎﯾﻌﺎت (اﺳﯿﺪ، ﺑﺎز، ﻣﻮاد ﯾﻮﻧﯽ) و چرخه دﻣﺎﯾﯽ ارائه می‌شود.

برای تدوین این استاندارد ملی از مجموعه ای از استانداردهای ملی و بین‌المللی استفاده شده است. این استاندارد ملی با حمایت ستاد توسعه فناوری نانو و مشارکت آقای دکتر سید فرشید چینی (عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه تهران)، به عنوان دبیر تدوین استاندارد و متخصصانی از دانشگاه‌های فنی و صنعتی کشور، پژوهشگاه استاندارد، پژوهشگاه رنگ، شرکت‌های تخصصی مرتبط و ستاد توسعه فناوری نانو تدوین شد.