هیئت تجاری ایران متشکل از ۱۵ شرکت دانشبنیان با هدف توسعه صادرات نانویی و تعاملات بینالمللی در نمایشگاه نانو ژاپن ۲۰۲۵ شرکت کرد. در جریان این سفر، جلسات تجاری، بازدیدهای علمی و مذاکرات بینالمللی متعددی برگزار شد که به عقد چند قرارداد و آغاز همکاریهای جدید منجر شد. گزارش نهایی، این اعزام را موفق ارزیابی کرده و بر ضرورت آموزشهای پیش از سفر، تسهیل صادرات و گسترش تعاملات علمی تأکید دارد.
بانک سرمایهگذاری اروپا در شرکت استونیایی یوپی کاتالیست برای تولید مواد اولیه از دیاکسیدکربن سرمایهگذاری ۱۸ میلیون یورویی انجام داد. با این سرمایهگذاری، ظرفیت تولید گرافیت و نانولولههای کربنی از گازهای گلخانهای افزایش مییابد.
صنعت نانو در ایران با سرعتی چشمگیر در حال رشد است، اما همه حوزهها سهم یکسانی از این رشد ندارند. در حالی که بخش عمران و ساختمان با ۱۱۴ شرکت فعال و بیش از صد هزار میلیارد ریال فروش در صدر ایستاده، برخی حوزهها هنوز در آغاز مسیر توسعهاند. این گزارش با تحلیل دقیق دادههای فروش، صادرات و تعداد شرکتها در پایان سال ۱۴۰۲، تصویری شفاف از وضعیت فعلی و آینده بازار نانو در کشور ترسیم میکند.
به تازگی مقالهای در نشریه Nanoscale and Advanced Materials منتشر شده که در آن مزیتهای استفاده از فناورینانوحباب در ایران مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. محمدمهدی اسماعیلی در این مقاله جزئیات جالب توجهی از اثرات فناوری نانوحباب برای مقابله با بحران آب در ایران ارائه کرده است.
ایران با سرمایهگذاریهای در حوزه تحقیق و توسعه فناوری نانو، به جایگاه برجستهای در تولید و صادرات محصولات نانو دست یافته است. مزیتهای اصلی ایران در این حوزه شامل دسترسی به منابع داخلی، قیمت تمامشده پایینتر نسبت به کشورهای غربی و رقابتپذیری بالا در تولید مواد اولیه نانو، نانوکاتالیستها و تجهیزات پیشرفته است. همچنین، ایران توانسته با بهرهگیری از شرکتهای دانشبنیان و تخصصهای علمی داخلی، در بسیاری از صنایع همچون عمران، داروسازی، انرژی و تجهیزات پزشکی نانویی حضور چشمگیری داشته باشد. نزدیکی جغرافیایی به بازارهای هدف در کشورهای همسایه، کاهش هزینههای حملونقل و استفاده از روابط سیاسی و تجاری، دیگر مزیتهای صادراتی ایران در این حوزه هستند. این عوامل موجب شدهاند که ایران به یک تأمینکننده عمده فناوری نانو در منطقه و برخی بازارهای جهانی تبدیل شود.
بررسی بیش از ۱۷۰۰ محصول نانویی تولید داخل نشان میدهد که فناورینانو در بیشتر حوزههای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد. مواد شیمیایی با ۳۷۱ محصول در رتبه اول و حمل نقل با ۳۶۰ محصول در رتبه دوم بیشترین تعداد محصولات فناوری نانو قرار دارد.
در میان شاخههای متعدد فناورینانو، نانوآمیزهسازی یا «نانوکامپاندینگ» یکی از کاربردیترین و درآمدزاترین بخشها محسوب میشود که بهویژه در صنایع پلیمر، سرامیک و فلزات توانسته جایگاه برجستهای به دست آورد.
بررسی حجم و سهم صادرات محصولات نانو نشان میدهد که در ابتدای سال ۱۴۰۳، دو استان اصفهان و خوزستان در صادرات محصولات نانویی رتبههای اول و دوم را به خود اختصاص دادهاند.
استفاده از نانوذرات و فناوریهای نوین در حوزه سلامت، نه تنها باعث بهبود کیفیت محصولات شده، بلکه بازار قابلتوجهی را نیز به خود اختصاص داده است. بر اساس دادههای موجود، حجم بازار نانو در بخش سلامت و بهداشت ایران در ابتدای سال ۱۴۰۳ به رقم ۱۱۰۰۰ میلیارد ریال رسیده است که شامل بخشهای پیشگیری، تشخیص و درمان میشود. دارورسانی با سهم ۴۰ درصدی، در این بازار پیشتاز است.
فناوری رسوبدهی فیزیکی بخار (PVD) با بیش از ۹۷ درصد، پیشتاز صنعت ۲۵۰ هزار میلیارد ریالی نانوپوشش در ایران است. این روش به دلیل دوام، کیفیت بالا و سازگاری با محیطزیست در صنایع مختلفی از دکوراسیون داخلی گرفته تا خودروسازی و هوافضا بهکار میرود. با افزایش تقاضا برای پوششهای تزئینی، این فناوری همچنان در صدر انتخابهای صنعتی باقی مانده است.