پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی ایران موفق به توسعه سامانهای برای تخریب نانوپلاستیکهای پلیاستایرن در فاضلاب شدند؛ دستاوردی که میتواند افق تازهای در مدیریت آلودگیهای میکرو و نانوپلاستیکی بگشاید. رشد استفاده از پلاستیکها در صنایع مختلف در دهههای اخیر موجب ورود حجم قابل توجهی از ذرات ریز پلاستیکی به اکوسیستمهای آبی شده است؛ ذراتی که به دلیل پایداری شیمیایی بالا بهسختی در محیط طبیعی تجزیه میشوند و تهدیدی جدی برای سلامت محیطزیست و زنجیره غذایی محسوب میشوند. این پژوهش جدید با تمرکز بر ترکیب فناوری کاتالیزوری مغناطیسی و فرایند فنتونمانند، رویکردی پایدار برای تخریب نانوپلاستیکها ارائه کرده است. در این مطالعه، نانوذرات اسپینلی کبالت-آهن بر بستر استخوان ماهی مرکب به عنوان کاتالیست چندردوکس طراحی شدهاند. این ساختار هیبریدی امکان فعالسازی پرسولفات و تولید رادیکالهای اکسیدکننده قوی را فراهم میکند. نتایج آزمایشها نشان میدهد که این سامانه میتواند در مدت کوتاهی بازده حذف بسیار بالایی از نانوپلاستیکهای پلیاستایرن داشته باشد و مسیر جدیدی برای مقابله با بحران آلودگی پلاستیکی پیشنهاد کند.
تعامل نانوپلاستیکها با مواد آلی در مقیاس مولکولی چگونه است؟
از آغاز تولید انبوه پلاستیکها در دهه ۱۹۵۰، میلیونها تن زباله پلاستیکی وارد محیطهای آبی شدهاند. این مواد با گذر زمان به ذرات میکروسکوپی و در نهایت به نانوذراتی با ابعاد کمتر از ۱۰۰ نانومتر تجزیه میشوند. در این مقیاس، نسبت سطح به حجم افزایش یافته و تعامل این ذرات با ترکیبات محیطی تغییرات قابلتوجهی پیدا میکند. ازاینرو، سرنوشت نانوپلاستیکها در اکوسیستمهای آبی به یکی از حوزههای کلیدی پژوهشهای محیطزیستی تبدیل شده است. یکی از پرسشهای بنیادین در این حوزه، چگونگی اتصال نانوپلاستیکها به مواد آلی طبیعی (NOM) است.
استفاده از فناوری میکروسیالی برای جداسازی میکروپلاستیک از آب
پژوهشگران سوئدی ابزار میکروسیالی ساختند که میتوان از آن برای جداسازی میکرو و نانوپلاستیکها از آب استفاده کرد.