افزایش تقاضا برای الکترودهای گرافیتی در صنایع فولاد و آلومینیوم، چالش تأمین مواد اولیه با کیفیت بالا را بیش از هر زمان دیگری نمایان کرده است. در حالیکه بخش عمدهای از کک سوزنی مورد استفاده در کشور وارداتی است، پروژهای محصول محور در دانشگاه شهید چمران اهواز با حمایت ستاد توسعه فناوری نانو و میکرو اجرا شده تا مسیر بومیسازی این ماده حیاتی را هموار کند. این طرح با بهرهگیری از پسماندهای نفتی و آسفالتین بهعنوان منابع ارزان و در دسترس داخلی، فناوری تولید کک سوزنی با خلوص و ساختار نانویی بهینه را توسعه میدهد. دستیابی به این هدف میتواند علاوه بر کاهش وابستگی به واردات، زمینهساز شکلگیری زنجیره تأمین پایدار و رقابتپذیری جهانی در صنایع انرژیبر کشور باشد.
چگونه کودهای نانویی میتوانند امنیت غذایی جهان را تضمین کنند
بازار کودهای نانویی در حال رشد سریع است و انتظار میرود تا ۲۰۳۳ بیش از دو برابر شود. این کودها باعث افزایش جذب مواد مغذی توسط گیاه، کاهش آلودگی خاک و آب و بهبود بازده محصولات میشوند. با توجه به رشد جمعیت و کاهش زمینهای قابل کشت، نانوکودها میتوانند راهکاری پایدار و مؤثر برای کشاورزی مدرن باشند.
ساشه مکمل خوراکی آهن نانولیپوزومال، حاوی ویتامینهای A و D3
شرکت کیمیا سلامت ایرانیان ساشه آهن نانویی موسوم به سیدرال گوچه تولید کرده که محصولی نوآورانه برای کودکان است. این محصول علاوه بر تأمین آهن مورد نیاز، حاوی ویتامینهای A و D3 بوده و به رشد و تکامل سیستم عصبی و ذهنی کودک کمک میکند. این مکمل خوراکی به دلیل بهرهگیری از فناوری نانولیپوزومال، جذب بهینه آهن و کاهش عوارض گوارشی را فراهم میکند.
دوام و استحکام لولههای فاضلاب ساختمانی با فناوری نانو بیش از شش برابر ارتقا یافت
شرکت پیشگام پلاست اهواز لولهها و اتصالات ساختمانی UPVC حاوی نانوذرات تولید و به بازار عرضه میکند؛ محصولی که با تکیه بر فناوری نانو، مقاومت مکانیکی و شیمیایی قابل توجهی را نسبت به نمونههای رایج نشان میدهد.
از چسبندگی در جاده خیس تا کاهش مصرف سوخت؛ مزایای تایرهای رادیال و بایاس نانویی
شرکت تولیدی ایران تایر اقدام به عرضه تایرهای رادیال و بایاس برای خودروهای سواری کرده است که با بهرهگیری از نانوذرات، دوام، ایمنی و کارایی بیشتری در شرایط مختلف جادهای ارائه میدهند.
دقت بالا برای تعیین روزهای باروری با کیت تشخیص تخمکگذاری نانویی
کیت تشخیص تخمکگذاری ۱۴ روزه ریما، تولید شرکت «زیست ابزار طب» با دقت اندازهگیری ۹۹.۸ درصد، ابزاری نوین برای شناسایی دقیق روزهای باروری زنان است که با ردیابی سریع هورمون LH در ادرار، امکان تعیین بهترین زمان لقاح را فراهم میکند.
شیشههای نانویی رفلکس دودی، ترکیبی از زیبایی، صرفهجویی انرژی و ایمنی
شیشه آسا فلوت اقدام به تولید شیشههای دوجداره رفلکس دودی با پوشش نانومتری کرده که علاوه بر جلوههای دکوراتیو، توانایی چشمگیری در کاهش عبور پرتوهای فرابنفش، کنترل نور مرئی و جلوگیری از ورود گرمای خورشید به داخل ساختمان دارند. این محصول با تکیه بر فناوری نانو، راهکاری نوین برای کاهش مصرف انرژی و ارتقای کیفیت زندگی شهری به شمار میرود.
پرتونانوسفر؛ محصولی دانشبنیان برای کاهش عوارض درمان سرطان
یک تیم پژوهشی متشکل از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی تهران موفق به طراحی یک پرتوداروی نوین مبتنی بر نانوذرات شدهاند که میتواند اثربخشی درمان تومورهای نورواندوکرین (NET) را تا ۲۰ درصد افزایش دهد. این پروژه که با حمایت «برنامه اساتید محصولمحور» ستاد ویژه توسعه فناوری نانو در حال اجراست، با بهرهگیری از شبیهسازیهای مونتکارلو، آزمایشهای سلولی و حیوانی و طراحی هوشمندانه نانوسفرهای پوششدار، به دنبال توسعه محصولی به نام «پرتونانوسفر» است. محققان بر این باورند که این دستاورد علاوه بر افزایش دقت پرتودهی و کاهش عوارض جانبی، میتواند سالانه بیش از ۲۰ میلیارد تومان صرفهجویی در اقتصاد درمان کشور ایجاد کرده و حتی زمینه صادرات دارو به بازارهای بینالمللی را فراهم کند.
نقش محوری هوش مصنوعی در آینده صنایع نانو؛ از تایرسازی تا داروسازی
کاربرد هوش مصنوعی در فناوری نانو فراتر از کشف مواد پیشرفته رفته و اکنون استفاده از آن در طراحی تجهیزات و بهبود فرآیندهای تولید مطرح است. تجهیزاتی که فاقد سیستمهای هوش مصنوعی باشند، در آینده نزدیک نه تنها توان رقابت با نمونههای خارجی را از دست خواهند داد، بلکه از چرخه صادرات نیز حذف میشوند. در حوزه تجهیزات شناسایی و آنالیز، ادغام با الگوریتمهای یادگیری ماشین به دلیل ماهیت دادهمحور این ابزارها بسیار سریعتر از سایر بخشها پیش میرود. در بخش تولید نیز، هوش مصنوعی با تکیه بر اینترنت اشیا و تحلیل دادههای لحظهای، راندمان خطوط تولید را بهبود میبخشد؛ بهعنوان نمونه، در صنعت داروسازی سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند ورقهای خالی قرص را به صورت خودکار شناسایی و حذف کنند. این روند نشان میدهد که آینده نانو بدون همزیستی با هوش مصنوعی قابل تصور نخواهد بود و صنایع از مواد پیشرفته تا تجهیزات و فرآیندها باید خود را با این تحول همسو کنند.
حضور محصولات نوآورانه جهانی در نمایشگاه امسال نانو
نمایشگاه امسال فناوری نانو با محوریت نوآوری و تجاریسازی، محلی برای پیوند میان ایدههای فناورانه، بازار و سرمایهگذاران شده است. در این رویداد، شرکتهای نوپا و محصولات تازهای که در سطح جهانی واجد نوآوری هستند، حضور دارند تا فرصتی برای عرضه دستاوردهای خود بیابند. دکتر احسان شکاریان، رئیس گروه توسعه فناوری و نوآوری ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، با تأکید بر نقش این نمایشگاه در سرعتبخشی به رشد استارتآپها و شرکتهای دانشبنیان، ابراز امیدواری کرد که ارتباط نزدیکتر فناوران، نوآوران و سرمایهگذاران بتواند به تحولات جدی در اقتصاد دانشبنیان کشور منجر شود. وی با اشاره به اینکه توسعه فناوری میتواند قواعد بازی اقتصادی را دگرگون کند، تأکید کرد نمایشگاه امسال فرصتی ارزشمند برای گفتوگو و همکاری مشترک میان فعالان این عرصه است. به گفته شکاریان، حضور شرکتهای کوچک و صنایع خرد نیز اهمیت دارد، چراکه آنها میتوانند از محصولات نوآورانه بهرهمند شوند و در مسیر رشد و رقابتپذیری گامهای تازهای بردارند.