بر اساس گزارش جدید Grand View Research، پیشبینی میشود بازار نانوذرات لیپیدی (LNP) تا سال ۲۰۳۰ به ارزش ۱.۵۴ میلیارد دلار برسد و با نرخ رشد سالانه ۱۳.۶۴ درصد گسترش یابد. رشد این بازار عمدتاً به دلیل تقاضای بالای سیستمهای پیشرفته تحویل دارو در درمانهای ژنی، آنکولوژی و واکسنها است. تحولات فناوری، سرمایهگذاریهای جدید و موفقیتهای تجاری در واکسنهای COVID-19، همچنین به تقویت این روند کمک کرده است.
دانشمندان دانشگاه ایالتی اورگن نانوذرات هوشمندی طراحی کردهاند که میتوانند داروهای ضدالتهاب را از سد خونی مغز عبور داده و بهطور هدفمند به هیپوتالاموس برسانند. این فناوری نوین در درمان بیماریهای التهابی مغز مانند آلزایمر، اماس، پارکینسون و بهویژه کاشکسیای ناشی از سرطان امیدبخش است. نانوحاملها با دو پپتید هدفگیر، دارو را فقط در شرایط التهابی و درون سلولهای میکروگلیا آزاد میکنند و بدینترتیب اثربخشی و ایمنی درمان را افزایش میدهند.
استفاده از نانوذرات و فناوریهای نوین در حوزه سلامت، نه تنها باعث بهبود کیفیت محصولات شده، بلکه بازار قابلتوجهی را نیز به خود اختصاص داده است. بر اساس دادههای موجود، حجم بازار نانو در بخش سلامت و بهداشت ایران در ابتدای سال ۱۴۰۳ به رقم ۱۱۰۰۰ میلیارد ریال رسیده است که شامل بخشهای پیشگیری، تشخیص و درمان میشود. دارورسانی با سهم ۴۰ درصدی، در این بازار پیشتاز است.
محققان موسسه ویستار (The Wistar Institute) در همکاری با پژوهشگران دانشکده پزشکی پرلمن دانشگاه پنسیلوانیا (Perelman School of Medicine) و شرکت زیست فناوری اینوویو (INOVIO)، فناوری جدیدی در حوزه واکسیناسیون توسعه دادهاند که DNA پلاسمیدی را با یک سامانه انتقال مبتنی بر نانوذرات لیپیدی (LNP) ترکیب میکند.
محققان مؤسسه ماکس پلانک رباتهای میکروسکوپی جلبکی با تواناییهای حرکتی شگفتانگیز ایجاد کردند. این جلبکهای مغناطیسی شده بهعنوان نانوروباتهای زیستی برای تحویل هدفمند دارو در محیطهای زیستی پیچیده قابل استفاده هستند.
بازار دارورسانی مبتنی بر فناوری نانو در مسیر رشد چشمگیری قرار دارد و پیشبینیها نشان میدهد که ارزش این صنعت تا سال ۲۰۳۴ به ۲۰.۴۱ میلیارد دلار خواهد رسید. این تحول که ناشی از پیشرفتهای نوین در حوزه نانومواد و سیستمهای دارورسانی است، زمینه را برای عرضه درمانهای دقیقتر، مؤثرتر و با عوارض جانبی کمتر فراهم کرده است.
یکی از مهمترین چالشهای توسعه دارو، دسترسی زیستی محدود بسیاری از ترکیبات فعال دارویی (APIs) و همچنین ناپایداری و عدم توانایی اسیدهای نوکلئیک در عبور از غشای سلولی است. به همین دلیل، محققان بهدنبال سیستمهای انتقالی هستند که علاوه بر افزایش پایداری و حلالیت، ورود به سلول را تسهیل کرده و هدفگیری مؤثری روی سلولها، بافتها و اندامهای مشخص داشته باشند. سیستمهای نانوذرهای به دلیل اندازه کوچک، سطح ویژه بالا و قابلیت تنظیمپذیری، توجه بسیاری را به خود جلب کردهاند.
در یک دستاورد جالب علمی که میتواند روشهای درمانی بیماریهای عصبی را متحول کند، محققان دانشگاه مانت ساینی (Mount Sinai) راهی برای رساندن RNA پیامرسان (mRNA) به طور مستقیم به مغز از طریق یک تزریق ساده وریدی ارائه کردهاند. این یافته یکی از چالشهای اساسی پزشکی را حل کرده است: عبور مولکولهای درمانی از سد محافظتی مغز.
سازمان تنظیم مقررات دارویی و بهداشتی (MHRA) راهنمای جدیدی را برای کمک به پژوهشگران و شرکتها در توسعه داروهای نانویی ارائه کرده است. این راهنما شامل یک درخت تصمیم است که مسیرهای قانونی و الزامات مربوط به نانوداروها، از جمله داروهای حاوی نانوذرات لیپیدی (LNPs) و لیپوزومها را روشن میکند. هدف این راهنما، تسهیل فرآیند تأیید و توسعه این محصولات نوآورانه است.
آیا میتوان باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک را بدون داروهای شیمیایی نابود کرد؟ دانشمندان سالها در جستجوی راهی برای فرار از بحران مقاومت آنتیبیوتیکی بودند، تا این که کشف عجیب بالهای سیکادا رازی را فاش کرد، رازی که میتواند برای حل این مشکل به کار رود. یک ساختار میکروسکوپیِ ساده، الهامبخش ساخت رباتهای نانویی شد که مانند ویروس به شکار باکتریها میروند. این فناوری احتمالا بتواند بینایی میلیونها انسان را از خطر کوری نجات دهد.