ستاد ویژه توسعه فناوری نانو

وارد کردن دو داروی ضدسرطان درون نانوذرات

محققان با قراردادن دو دارو درون نوعی نانوذرات موسوم به لیپوزوم موفق به ارائه روشی برای درمان بیماری سرطان مغز شدند. نتایج این روش روی موش‌های آزمایشگاهی مثبت ارزیابی شده‌است.

گلیوبلاستوما یکی ازسخت‌ترین سرطان‌ها از نظر درمان است. این سرطان بین سلول‌های عصبی در مغز ایجاد شده و بسیار تهاجمی است. داروهای بسیار محدودی برای درمان این بیماری وجود دارد که معمولاً اثرات منفی جانبی زیادی نیز به همراه دارند.

محققان مؤسسه‌ی فناوری ماساچوست (MIT) موفق به ارائه روشی برای وارد کردن دارو به بافت مغز شدند تا با استفاده از آن، سلول‌های تومور را هدف قرار دهند. آن‌ها برای این کار، دارو را درون نانوذرات قرار داده تا از سد خونی مغز عبور دهند. این دارو از دو بخش تشکیل شده‌است: بخش اول آن DNA تومور را هدف قرار می‌دهد و بخش دوم مانع از عملکرد سیستم ترمیم سلول‌های تومور می‌شود.

محققان این گروه به رهبری پائولا هاموند با همکاری محققانی از دانشگاه دوک این نانوذرات را تولید کردند. این نانوذرات نوعی لیپوزوم و در واقع ساختارهای حفره‌ای توخالی کروی هستند که دیواره‌های آن‌ها از جنس مولکول‌های چربی است. این لیپوزوم‌ها  یک مزیت قابل توجه دارند، هسته‌ی آن‌ها توخالی بوده و می‌توان آن را با دارو پر کرد؛ همچنین می‌توان در میان دیواره‌ها نیز داروی دیگری قرار داد.

برای عبور از سد خونی مغز، محققان این پروژه سطح لیپوزوم‌ها را با استفاده از نوعی پروتئین پوشش دادند. این پروتئین به‌صورت معمول در پلاسمای خون وجود دارد. پوشش روی سطح لیپوزوم‌ها نه تنها دارو را از سد خونی عبور می‌دهد، بلکه موجب می‌شود تا لیپوزوم به سطح تومور سرطانی متصل شود. با این کار دارو روی تومور تجمع پیدا می‌کند و به سلول‌های سالم آسیب نمی‌زند. با این روش می‌توان دارو را با دوز بالا وارد سلول‌های سرطانی کرد؛ چیزی که با روش‌های رایج امکان‌پذیر نیست.

دارویی که به هسته لیپوزوم وارد می‌شود، ماده‌ای موسوم به تموزولومید است. این ماده به DNA تومور سرطانی آسیب می‌زند. در دیواره نیز یک بازدارنده‌ی برمودامین وجود دارد که مانع مرمت DNA آسیب دیده می‌شود.

این نانوساختار روی موش‌های آزمایشگاهی مورد آزمایش قرار گرفته و نتایج نشان داد که طول عمر موش‌ها با این روش افزایش می‌یابد.